Kiến Thức Trọng Tâm

Dân chủ có nghĩa là "cai trị bởi nhân dân"

Democracy means "rule by the people"

Công dân Vương quốc Anh từ 18 tuổi trở lên có thể bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử

UK citizens aged 18 or over can vote in elections

Bỏ phiếu là quyền lợi, không phải nghĩa vụ pháp lý tại Vương quốc Anh

Voting is a right, not a legal duty in the UK

Không ai đứng trên pháp luật, kể cả chính phủ và cảnh sát

No one is above the law, including the government and the police

Mọi người đều có quyền được xét xử công bằng và được coi là vô tội cho đến khi bị chứng minh có tội

Everyone has the right to a fair trial and is innocent until proven guilty

Cơ quan tư pháp độc lập với chính phủ

The judiciary is independent of the government

Tự do cá nhân bao gồm tự do tín ngưỡng, ngôn luận và hội họp

Individual liberty includes freedom of belief, expression, and association

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền kích động thù hận hoặc bạo lực

Freedom of expression does not include the right to incite hatred or violence

Đạo luật Nhân quyền 1998 quy định các quyền và tự do của mọi người tại Vương quốc Anh

The Human Rights Act 1998 sets out the rights and freedoms of everyone in the UK

Không có chỗ cho chủ nghĩa cực đoan hay sự không khoan dung trong xã hội Anh

There is no place in British society for extremism or intolerance

Đạo luật Bình đẳng 2010 bảo vệ chống phân biệt đối xử dựa trên tuổi tác, giới tính, chủng tộc, khuyết tật, tôn giáo, xu hướng tính dục và chuyển đổi giới tính

The Equality Act 2010 protects against discrimination based on age, sex, race, disability, religion, sexual orientation, and gender reassignment

Cư dân Vương quốc Anh có quyền tự do ngôn luận, xét xử công bằng, tự do thờ phụng và bình đẳng cơ hội

UK residents have the rights to free speech, fair trial, freedom of worship, and equal opportunity

Các vụ án hình sự nghiêm trọng được xét xử bởi bồi thẩm đoàn gồm 12 công dân bình thường

Serious criminal cases are heard by a jury of 12 ordinary citizens

Các trách nhiệm chính bao gồm tuân thủ pháp luật, phục vụ bồi thẩm đoàn, đóng thuế và tôn trọng quyền của người khác

Key responsibilities include obeying the law, jury service, paying taxes, and respecting others' rights

Phục vụ bồi thẩm đoàn là nghĩa vụ pháp lý cho công dân và thường trú nhân Vương quốc Anh từ 18 đến 75 tuổi

Jury service is a legal obligation for UK citizens and permanent residents aged 18 to 75

Tự do ngôn luận có giới hạn — không bao gồm quyền kích động thù hận

Freedom of speech has limits — it does not include the right to incite hatred

Ngôn từ thù hận dựa trên chủng tộc, tôn giáo, xu hướng tính dục, khuyết tật hoặc bản dạng chuyển giới là tội hình sự

Hate speech based on race, religion, sexual orientation, disability, or transgender identity is a criminal offence

Bài kiểm tra Life in the UK có 24 câu hỏi, giới hạn 45 phút, và yêu cầu đạt 75% để đậu (18 trên 24 câu đúng)

The Life in the UK test has 24 questions, a time limit of 45 minutes, and requires 75% to pass (18 out of 24 correct)

Bài kiểm tra Life in the UK có phí £50

The Life in the UK test costs £50

Đơn xin nhập tịch được nộp cho Bộ Nội vụ

Citizenship applications are made to the Home Office

Công dân mới phải tham dự lễ nhập tịch

New citizens must attend a citizenship ceremony

Lời cam kết công dân nêu: "Tôi sẽ dâng lòng trung thành cho Vương quốc Anh và tôn trọng các quyền lợi và tự do. Tôi sẽ ủng hộ các giá trị dân chủ."

The citizenship pledge states: "I will give my loyalty to the United Kingdom and respect its rights and freedoms. I will uphold its democratic values."

Công dân mới có thể chọn giữa lời tuyên thệ (tôn giáo) hoặc lời khẳng định (không tôn giáo) — cả hai có giá trị pháp lý như nhau

New citizens can choose between an oath (religious) or affirmation (non-religious) — both have the same legal weight

Công dân được khuyến khích tham gia đời sống cộng đồng thông qua hoạt động tình nguyện, bỏ phiếu và tham gia hoạt động địa phương

Citizens are encouraged to participate in community life through volunteering, voting, and local involvement

Tham gia cộng đồng bao gồm hoạt động tình nguyện, trở thành thành viên hội đồng trường, phục vụ với tư cách ủy viên hội đồng địa phương, hoặc tham gia giám sát khu phố

Community participation includes volunteering, becoming a school governor, serving as a local councillor, or joining a neighbourhood watch

Vương quốc Anh gồm bốn quốc gia: Anh, Scotland, Wales và Bắc Ireland

The UK is made up of four nations: England, Scotland, Wales, and Northern Ireland

Tên chính thức đầy đủ là Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

The full official name is the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

Cộng hòa Ireland là quốc gia riêng biệt và KHÔNG thuộc Vương quốc Anh

The Republic of Ireland is a separate country and is NOT part of the UK

Wales có ngôn ngữ riêng là tiếng Wales (Cymraeg), được dùng song song với tiếng Anh

Wales has its own language, Welsh (Cymraeg), spoken alongside English

Liên hiệp Anh = Anh + Scotland + Wales (KHÔNG bao gồm Bắc Ireland)

Great Britain = England + Scotland + Wales (NOT Northern Ireland)

Vương quốc Anh = Anh + Scotland + Wales + Bắc Ireland

The United Kingdom = England + Scotland + Wales + Northern Ireland

Cờ Liên hiệp (Union Jack) không bao gồm biểu tượng của Wales

The Union Flag (Union Jack) does not include representation of Wales

London là thủ đô của Anh và Vương quốc Anh; Edinburgh là thủ đô của Scotland; Cardiff là thủ đô của Wales; Belfast là thủ đô của Bắc Ireland

London is the capital of England and the UK; Edinburgh is the capital of Scotland; Cardiff is the capital of Wales; Belfast is the capital of Northern Ireland

Thánh bảo trợ: Thánh George (Anh, 23/4), Thánh Andrew (Scotland, 30/11), Thánh David (Wales, 1/3), Thánh Patrick (Bắc Ireland, 17/3)

Patron saints: St George (England, 23 April), St Andrew (Scotland, 30 November), St David (Wales, 1 March), St Patrick (Northern Ireland, 17 March)

Quốc hoa: hoa hồng (Anh), hoa kế (Scotland), hoa thủy tiên (Wales), cỏ ba lá (Bắc Ireland)

National flowers: rose (England), thistle (Scotland), daffodil (Wales), shamrock (Northern Ireland)

London là thành phố lớn nhất Vương quốc Anh với khoảng 9 triệu người trong khu vực Đại London

London is the largest city in the UK with about 9 million people in the Greater London area

Birmingham là thành phố lớn thứ hai ở Vương quốc Anh

Birmingham is the second-largest city in the UK

Glasgow là thành phố lớn nhất Scotland

Glasgow is the largest city in Scotland

Sông Severn là con sông dài nhất Vương quốc Anh (354 km)

The River Severn is the longest river in the UK (354 km)

Sông Thames là con sông dài thứ hai ở Vương quốc Anh (346 km) và chảy qua London

The River Thames is the second-longest river in the UK (346 km) and flows through London

Ben Nevis ở Scotland là ngọn núi cao nhất Vương quốc Anh (1.345 m)

Ben Nevis in Scotland is the highest mountain in the UK (1,345 m)

Snowdon (Yr Wyddfa) là ngọn núi cao nhất Wales (1.085 m)

Snowdon (Yr Wyddfa) is the highest mountain in Wales (1,085 m)

Scafell Pike là ngọn núi cao nhất Anh (978 m)

Scafell Pike is the highest mountain in England (978 m)

Vương quốc Anh có khí hậu ôn đới hải dương với nhiệt độ ôn hòa và mưa đều đặn

The UK has a temperate maritime climate with mild temperatures and regular rainfall

Có 15 Vườn Quốc gia ở Anh, Wales và Scotland

There are 15 National Parks in England, Wales, and Scotland

Các lãnh thổ trực thuộc Vương miện là Jersey, Guernsey và Đảo Man

The Crown Dependencies are Jersey, Guernsey, and the Isle of Man

Các lãnh thổ trực thuộc Vương miện KHÔNG thuộc Vương quốc Anh nhưng có chính phủ riêng

Crown Dependencies are NOT part of the UK but have their own governments

Vương quốc Anh chịu trách nhiệm về quốc phòng và quan hệ quốc tế của các lãnh thổ trực thuộc Vương miện

The UK is responsible for the defence and international relations of Crown Dependencies

Có 14 lãnh thổ hải ngoại của Anh, bao gồm Gibraltar, Quần đảo Falkland và Bermuda

There are 14 British Overseas Territories, including Gibraltar, Falkland Islands, and Bermuda

Các lãnh thổ hải ngoại của Anh không thuộc Vương quốc Anh nhưng vẫn thuộc chủ quyền Anh

British Overseas Territories are not part of the UK but remain under UK sovereignty

Chiến tranh Falkland với Argentina diễn ra năm 1982

The Falklands War with Argentina took place in 1982

Dân số Vương quốc Anh khoảng 67 triệu người

The UK population is approximately 67 million

Anh chiếm khoảng 84% dân số Vương quốc Anh, Scotland ~8%, Wales ~5%, Bắc Ireland ~3%

England has about 84% of the UK population, Scotland ~8%, Wales ~5%, Northern Ireland ~3%

Điều tra dân số được tiến hành 10 năm một lần

The census is conducted every 10 years

Giáo hội Anh là giáo hội nhà nước chính thức ở Anh; quốc vương là Thống đốc Tối cao

The Church of England is the official state church in England; the monarch is its Supreme Governor

Giáo hội Scotland là giáo hội Trưởng Lão; quốc vương KHÔNG phải người đứng đầu

The Church of Scotland is a Presbyterian church; the monarch is NOT its head

Các tôn giáo lớn khác ở Vương quốc Anh: Hồi giáo, Ấn Độ giáo, Đạo Sikh, Do Thái giáo, Phật giáo

Other major religions in the UK: Islam, Hinduism, Sikhism, Judaism, Buddhism

Tổng Giám mục Canterbury là lãnh đạo tinh thần của Giáo hội Anh

The Archbishop of Canterbury is the spiritual leader of the Church of England

Vương quốc Anh là một xã hội đa dạng, đa văn hóa

The UK is a diverse, multicultural society

Sau Thế chiến II, nhiều người đến Vương quốc Anh từ vùng Caribe, Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh

After WWII, many people came to the UK from the Caribbean, India, Pakistan, and Bangladesh

Đạo luật Bình đẳng 2010 quy định phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, tôn giáo, giới tính, khuyết tật, tuổi tác hoặc khuynh hướng tình dục là bất hợp pháp

The Equality Act 2010 makes it illegal to discriminate based on race, religion, gender, disability, age, or sexual orientation

Anh trở thành một hòn đảo khoảng 10.000 năm trước khi mực nước biển dâng sau Kỷ Băng hà

Britain became an island about 10,000 years ago when sea levels rose after the Ice Age

Người Anh đầu tiên là người săn bắt hái lượm, sau này trở thành nông dân

The earliest Britons were hunter-gatherers who later became farmers

Stonehenge ở Wiltshire, tây nam nước Anh, được xây dựng khoảng năm 3000 trước Công nguyên

Stonehenge is in Wiltshire, south-west England, built around 3000 BC

Skara Brae trên Quần đảo Orkney là một trong những khu định cư tiền sử được bảo tồn tốt nhất bắc Âu

Skara Brae on Orkney Islands is one of the best-preserved prehistoric settlements in northern Europe

Người thời Đồ sắt ở Anh được gọi là người Celt

The Iron Age people of Britain were called the Celts

Ngôn ngữ Celt là nguồn gốc của tiếng Wales, Ireland Gaelic và Scotland Gaelic hiện đại

Celtic languages are the origin of modern Welsh, Irish Gaelic, and Scottish Gaelic

Maiden Castle ở Dorset là một trong những pháo đài đồi lớn nhất châu Âu

Maiden Castle in Dorset is one of the largest hill forts in Europe

Julius Caesar lần đầu xâm lược Anh năm 55 trước Công nguyên

Julius Caesar first invaded Britain in 55 BC

Hoàng đế Claudius xâm lược Anh thành công năm 43 sau Công nguyên

Emperor Claudius successfully invaded Britain in AD 43

Anh là một phần của Đế chế La Mã trong gần 400 năm

Britain was part of the Roman Empire for nearly 400 years

Boudicca, nữ hoàng của bộ lạc Iceni, dẫn đầu cuộc nổi dậy chống La Mã (năm 60-61 SCN)

Boudicca, queen of the Iceni, led a revolt against the Romans (AD 60-61)

Người La Mã gọi nước Anh là "Britannia"

The Romans called Britain "Britannia"

Bức tường Hadrian được xây năm 122 SCN chạy ngang phía bắc nước Anh

Hadrian's Wall was built in AD 122 across the north of England

Người La Mã rời khỏi Anh khoảng năm 410 SCN

The Romans left Britain around AD 410

Người La Mã không bao giờ chinh phục được Scotland (Caledonia)

The Romans never conquered Scotland (Caledonia)

Nhiều thành phố Anh hiện đại bắt đầu là khu định cư La Mã (London=Londinium, Bath=Aquae Sulis, York=Eboracum)

Many modern UK cities began as Roman settlements (London=Londinium, Bath=Aquae Sulis, York=Eboracum)

Người Anglo-Saxon là người Angle, Saxon và Jute từ Đức và Đan Mạch

The Anglo-Saxons were Angles, Saxons, and Jutes from Germany and Denmark

"England" có nguồn gốc từ "Angle-land"

"England" comes from "Angle-land"

Thánh Augustine được cử đến Anh năm 597 SCN và trở thành Tổng Giám mục Canterbury đầu tiên

St Augustine was sent to Britain in AD 597 and became the first Archbishop of Canterbury

Các vương quốc Anglo-Saxon chính là Northumbria, Mercia, East Anglia, Essex, Kent, Sussex và Wessex

The main Anglo-Saxon kingdoms were Northumbria, Mercia, East Anglia, Essex, Kent, Sussex, and Wessex

Cuộc tấn công Viking lớn đầu tiên ở Anh là tại Lindisfarne năm 793 SCN

The first major Viking raid in Britain was at Lindisfarne in AD 793

Vùng dưới quyền kiểm soát Viking được gọi là Danelaw

The area under Viking control was called the Danelaw

Alfred Đại Đế là vua Wessex, vị vua Anh duy nhất được gọi là "Đại Đế"

Alfred the Great was king of Wessex, the only English monarch called "the Great"

Alfred đánh bại người Viking tại Trận Edington năm 878 SCN

Alfred defeated the Vikings at the Battle of Edington in AD 878

Athelstan, cháu nội của Alfred, là vua đầu tiên cai trị toàn bộ nước Anh (Trận Brunanburh, năm 937 SCN)

Athelstan, Alfred's grandson, was the first king to rule all of England (Battle of Brunanburh, AD 937)

Trận Hastings diễn ra ngày 14 tháng 10 năm 1066

The Battle of Hastings was fought on 14 October 1066

William, Công tước Normandy, đánh bại Vua Harold Godwinson

William, Duke of Normandy, defeated King Harold Godwinson

William được đăng quang Vua vào ngày Giáng sinh 1066 tại Tu viện Westminster

William was crowned King on Christmas Day 1066 at Westminster Abbey

Cuộc chinh phục Norman là cuộc xâm lược nước ngoài thành công cuối cùng vào nước Anh

The Norman Conquest was the last successful foreign invasion of England

William giới thiệu chế độ phong kiến vào nước Anh

William introduced the feudal system to England

Sách Domesday hoàn thành năm 1086, khảo sát toàn bộ đất đai ở Anh

The Domesday Book was completed in 1086, a survey of all land in England

Sách Domesday được sử dụng để xác định nghĩa vụ thuế

The Domesday Book was used to determine tax obligations

Tháp London và Lâu đài Windsor là các lâu đài Norman

The Tower of London and Windsor Castle are Norman castles

Tiếng Pháp Norman trở thành ngôn ngữ của tầng lớp cai trị; nhiều từ tiếng Anh có nguồn gốc Pháp từ thời kỳ này

Norman French became the language of the ruling class; many English words have French origins from this period

Vua John ký Magna Carta tại Runnymede ngày 15 tháng 6 năm 1215

King John signed the Magna Carta at Runnymede on 15 June 1215

Magna Carta thiết lập nguyên tắc không ai đứng trên luật pháp; đây là nền tảng của nền dân chủ nghị viện

The Magna Carta established that no one is above the law; it is a foundation of parliamentary democracy

Không người tự do nào bị bỏ tù nếu không có phán quyết hợp pháp của những người ngang hàng

No free man could be imprisoned without the lawful judgment of his peers

Nghị viện Anh đầu tiên xuất hiện trong thế kỷ 13 với Viện Quý tộc và Viện Thường dân

The first English Parliament emerged during the 13th century with the House of Lords and House of Commons

Đại Dịch Hạch đến Anh năm 1348, giết chết khoảng một phần ba dân số, và làm suy yếu chế độ phong kiến do thiếu hụt lao động

The Black Death reached England in 1348, killed about one-third of the population, and weakened the feudal system through labour shortages

Cuộc khởi nghĩa Nông dân năm 1381 do Wat Tyler lãnh đạo

The Peasants' Revolt of 1381 was led by Wat Tyler

Chiến tranh Trăm Năm (1337–1453): Anh đối đầu Pháp; Henry V giành chiến thắng Trận Agincourt năm 1415

The Hundred Years' War (1337–1453): England vs France; Henry V won the Battle of Agincourt in 1415

Chiến tranh Hoa Hồng (1455–1485): Lancaster (hoa hồng đỏ) đối đầu York (hoa hồng trắng)

Wars of the Roses (1455–1485): Lancaster (red rose) vs York (white rose)

Henry Tudor (Henry VII) đánh bại Richard III tại Trận Bosworth Field năm 1485; Richard III là vị vua Anh cuối cùng chết trên chiến trường

Henry Tudor (Henry VII) defeated Richard III at the Battle of Bosworth Field in 1485; Richard III was the last English king to die in battle

Henry VIII (trị vì 1509–1547) có sáu vợ: Catherine xứ Aragon, Anne Boleyn, Jane Seymour, Anne xứ Cleves, Catherine Howard, Catherine Parr

Henry VIII (reigned 1509–1547) had six wives: Catherine of Aragon, Anne Boleyn, Jane Seymour, Anne of Cleves, Catherine Howard, Catherine Parr

Đạo luật Tối cao (1534) đặt quân chủ làm người đứng đầu Giáo hội Anh, ly khai với La Mã

The Act of Supremacy (1534) made the monarch head of the Church of England, breaking with Rome

Henry VIII ra lệnh giải thể các tu viện (1536–1541)

Henry VIII ordered the dissolution of the monasteries (1536–1541)

Elizabeth I trị vì 1558–1603, quân chủ Tudor trị vì lâu nhất (45 năm), được gọi là "Nữ hoàng Đồng trinh"

Elizabeth I reigned 1558–1603, the longest-reigning Tudor monarch (45 years), known as "The Virgin Queen"

Hạm đội Tây Ban Nha bị đánh bại năm 1588

The Spanish Armada was defeated in 1588

Triều đại Elizabeth là Thời kỳ Hoàng kim của văn học; Shakespeare viết hầu hết các vở kịch trong thời kỳ này; bà không bao giờ kết hôn và qua đời không có người thừa kế, chấm dứt triều đại Tudor

Elizabeth's reign was a Golden Age of literature; Shakespeare wrote most of his plays during this time; she never married and died without an heir, ending the Tudor dynasty

James I (James VI của Scotland) hợp nhất các vương miện Anh và Scotland năm 1603 và cho phép dịch Kinh Thánh King James (1611)

James I (James VI of Scotland) united the crowns of England and Scotland in 1603 and authorised the King James Bible (1611)

Âm mưu Thuốc súng (5 tháng 11 năm 1605): Guy Fawkes mưu toan cho nổ tung Nghị viện

The Gunpowder Plot (5 November 1605): Guy Fawkes tried to blow up Parliament

Charles I tin vào quyền thần thánh của các vị vua và xung đột với Nghị viện về tiền bạc và tôn giáo

Charles I believed in the divine right of kings and conflicted with Parliament over money and religion

Nội chiến Anh kéo dài từ 1642 đến 1651: Phe Bảo hoàng (Cavalier) đối đầu Phe Nghị viện (Roundhead)

The English Civil War lasted from 1642 to 1651: Royalists (Cavaliers) vs Parliamentarians (Roundheads)

Oliver Cromwell lãnh đạo lực lượng Nghị viện và tổ chức Quân đội Kiểu mới

Oliver Cromwell led the parliamentary forces and organised the New Model Army

Charles I bị hành quyết ngày 30 tháng 1 năm 1649 — vị vua Anh duy nhất bị hành quyết

Charles I was executed on 30 January 1649 — the only English monarch to be executed

Sau khi Charles I bị hành quyết, Anh trở thành nước cộng hòa (Commonwealth); Cromwell trở thành Bảo hộ công năm 1653

After Charles I's execution, England became a republic (Commonwealth); Cromwell became Lord Protector in 1653

Sự Phục Hưng (1660): Charles II được mời trở lại làm vua, khôi phục chế độ quân chủ

The Restoration (1660): Charles II was invited back as king, restoring the monarchy

Đại Dịch Hạch năm 1665 giết chết khoảng 100.000 người ở London

The Great Plague of 1665 killed about 100,000 people in London

Đại Hỏa hoạn London năm 1666 phá hủy phần lớn thành phố; Sir Christopher Wren xây lại Nhà thờ chính tòa St Paul

The Great Fire of London in 1666 destroyed much of the city; Sir Christopher Wren rebuilt St Paul's Cathedral

James II theo Công giáo, khiến giới Tin Lành lo ngại; sự ra đời của con trai Công giáo năm 1688 gây ra khủng hoảng

James II was Catholic, which alarmed the Protestant establishment; his Catholic son's birth in 1688 triggered a crisis

William xứ Orange được mời lên ngôi năm 1688; James II bỏ trốn sang Pháp — "Cuộc Cách mạng Vinh quang"

William of Orange was invited to take the throne in 1688; James II fled to France — the "Glorious Revolution"

William III và Mary II trở thành đồng quân chủ năm 1689

William III and Mary II became joint monarchs in 1689

Bộ luật Nhân quyền (1689) thiết lập chế độ quân chủ lập hiến: không ban hành luật/thuế mà không có Nghị viện, bầu cử tự do, tự do ngôn luận trong Nghị viện, không hình phạt tàn nhẫn bất thường

The Bill of Rights (1689) established constitutional monarchy: no laws/taxes without Parliament, free elections, free speech in Parliament, no cruel and unusual punishment

Habeas corpus — một người không thể bị bỏ tù mà không được xét xử; Đạo luật Habeas Corpus được thông qua năm 1679

Habeas corpus — a person cannot be imprisoned without trial; the Habeas Corpus Act was passed in 1679

Đạo luật Liên hợp 1707 thống nhất Anh và Scotland thành Đại Anh

The Act of Union 1707 united England and Scotland into Great Britain

Nữ hoàng Anne là quốc vương trị vì trong Đạo luật Liên hợp 1707 và là vị vua Stuart cuối cùng

Queen Anne was the reigning monarch during the Act of Union 1707 and the last Stuart monarch

George I trở thành vua năm 1714, đến từ bang Hanover của Đức

George I became king in 1714, from the German state of Hanover

Robert Walpole được coi là Thủ tướng đầu tiên (1721-1742)

Robert Walpole is considered the first Prime Minister (1721-1742)

Số 10 phố Downing là dinh thự chính thức của Thủ tướng từ thời Walpole

10 Downing Street has been the PM's official residence since Walpole

Buôn bán nô lệ hoạt động theo tam giác: Anh → Châu Phi → Châu Mỹ → Anh

The slave trade operated as a triangle: Britain → Africa → Americas → Britain

William Wilberforce vận động xóa bỏ buôn bán nô lệ

William Wilberforce campaigned to abolish the slave trade

Đạo luật Buôn bán Nô lệ 1807 xóa bỏ buôn bán nô lệ trong Đế chế Anh

Slave Trade Act 1807 abolished the slave trade in the British Empire

Đạo luật Xóa bỏ Nô lệ 1833 xóa bỏ bản thân chế độ nô lệ

Slavery Abolition Act 1833 abolished slavery itself

Đạo luật Liên hợp 1801 thống nhất Đại Anh và Ireland thành Vương quốc Anh

Act of Union 1801 united Great Britain and Ireland into the United Kingdom

Anh là quốc gia đầu tiên công nghiệp hóa (giữa thế kỷ 18 đến giữa thế kỷ 19)

Britain was the first country to industrialize (mid-18th to mid-19th century)

James Watt cải tiến động cơ hơi nước

James Watt improved the steam engine

Richard Arkwright phát triển khung nước / khung kéo sợi; cha đẻ của hệ thống nhà máy

Richard Arkwright developed the water frame / spinning frame; father of the factory system

George và Robert Stephenson tiên phong đường sắt; chế tạo đầu máy Rocket

George and Robert Stephenson pioneered railways; built the Rocket locomotive

Isambard Kingdom Brunel xây Đường sắt Great Western, Cầu treo Clifton, và SS Great Britain

Isambard Kingdom Brunel built the Great Western Railway, Clifton Suspension Bridge, and SS Great Britain

Nữ hoàng Victoria trị vì 1837-1901 (63 năm), triều đại dài nhất vào thời điểm đó

Queen Victoria reigned 1837-1901 (63 years), the longest reign at the time

Triển lãm Lớn 1851 tổ chức tại Crystal Palace, do Hoàng tử Albert tổ chức

The Great Exhibition 1851 was held at Crystal Palace, organised by Prince Albert

Phong trào Chartist đòi quyền bầu cử cho tất cả nam giới lao động

The Chartist movement demanded voting rights for all working men

Các Đạo luật Cải cách (1832, 1867, 1884) dần mở rộng quyền bầu cử

Reform Acts (1832, 1867, 1884) gradually extended voting rights

Emmeline Pankhurst thành lập WSPU năm 1903

Emmeline Pankhurst founded the WSPU in 1903

Đạo luật Đại diện Nhân dân 1918: phụ nữ trên 30 có tài sản được bầu cử

1918 Representation of the People Act: women over 30 with property could vote

Đạo luật Quyền Bầu cử Bình đẳng 1928: tất cả phụ nữ trên 21 được bầu cử (bình đẳng với nam)

1928 Equal Franchise Act: all women over 21 could vote (equal with men)

Thế Chiến I bắt đầu sau vụ ám sát Đại công tước Franz Ferdinand của Áo năm 1914

WWI started after assassination of Archduke Franz Ferdinand of Austria in 1914

Đồng minh (Anh, Pháp, Nga) chống phe Trung tâm (Đức, Áo-Hung, Đế chế Ottoman)

Allies (Britain, France, Russia) vs Central Powers (Germany, Austria-Hungary, Ottoman Empire)

Trận Somme 1916 — một trong những trận đánh đẫm máu nhất; ~60.000 thương vong Anh ngày đầu tiên

Battle of the Somme 1916 — one of the bloodiest battles; ~60,000 British casualties on day one

Chiến tranh kết thúc 11 tháng 11 năm 1918 (Ngày Đình chiến); tưởng niệm bằng Ngày Tưởng niệm với hoa anh túc

War ended 11 November 1918 (Armistice Day); commemorated as Remembrance Day with poppies

Đức xâm lược Ba Lan tháng 9 năm 1939; Anh và Pháp tuyên chiến

Germany invaded Poland September 1939; Britain and France declared war

Winston Churchill trở thành Thủ tướng tháng 5 năm 1940 và lãnh đạo Anh qua chiến tranh

Winston Churchill became PM in May 1940 and led Britain through the war

Cuộc di tản Dunkirk (tháng 5-6 năm 1940) giải cứu hơn 300.000 quân

Dunkirk evacuation (May-June 1940) rescued 300,000+ troops

Trận chiến nước Anh (hè 1940): RAF phòng thủ chống Luftwaffe

Battle of Britain (summer 1940): RAF defended against the Luftwaffe

Blitz (tháng 9/1940 – tháng 5/1941): Đức ném bom các thành phố Anh

The Blitz (Sept 1940 – May 1941): German bombing of British cities

Ngày D: 6 tháng 6 năm 1944 — Đồng minh đổ bộ Normandy (Chiến dịch Overlord)

D-Day: 6 June 1944 — Allied invasion of Normandy (Operation Overlord)

Ngày VE: 8 tháng 5 năm 1945 — chiến thắng ở châu Âu

VE Day: 8 May 1945 — victory in Europe

Holocaust: Quốc xã sát hại khoảng 6 triệu người Do Thái

The Holocaust: Nazi murder of approximately 6 million Jews

Clement Attlee (Đảng Lao động) thắng cuộc bầu cử năm 1945

Clement Attlee (Labour) won the 1945 election

Báo cáo Beveridge (1942) xác định năm "tệ nạn khổng lồ" và khuyến nghị an sinh xã hội

The Beveridge Report (1942) identified five "giant evils" and recommended social security

NHS được thành lập ngày 5 tháng 7 năm 1948

The NHS was founded on 5 July 1948

Aneurin (Nye) Bevan là Bộ trưởng Y tế đã tạo ra NHS

Aneurin (Nye) Bevan was the Minister of Health who created the NHS

NHS cung cấp chăm sóc sức khỏe miễn phí tại điểm sử dụng

The NHS provides free healthcare at the point of use

Empire Windrush đến năm 1948 mang theo công nhân từ vùng Caribe

Empire Windrush arrived in 1948 bringing workers from the Caribbean

Anh gia nhập EEC (nay là EU) năm 1973

Britain joined the EEC (now EU) in 1973

Margaret Thatcher là nữ Thủ tướng đầu tiên (1979-1990)

Margaret Thatcher was the first female PM (1979-1990)

Phân quyền tạo ra Nghị viện Scotland, Hội đồng Wales, và Hội đồng Bắc Ireland (1997-1999)

Devolution created the Scottish Parliament, Welsh Assembly, and NI Assembly (1997-1999)

Thỏa thuận Thứ Sáu Tốt Lành 1998 mang lại hòa bình cho Bắc Ireland

Good Friday Agreement 1998 brought peace to Northern Ireland

Brexit: Vương quốc Anh rời EU ngày 31 tháng 1 năm 2020

Brexit: UK left the EU on 31 January 2020

Dân số Vương quốc Anh khoảng 67 triệu người

The UK population is approximately 67 million

Anh (England) có dân số khoảng 56 triệu, là quốc gia lớn nhất trong Vương quốc Anh

England has a population of about 56 million, making it the largest nation in the UK

Vương quốc Anh có dân số già hóa với tuổi thọ trung bình trên 80 tuổi

The UK has an aging population with life expectancy over 80 years

Điều tra dân số được thực hiện mỗi 10 năm; lần gần nhất vào năm 2021

A census is held every 10 years; the most recent was in 2021

Nhập cư đã làm phong phú văn hóa Anh và đóng góp vào tăng trưởng dân số

Immigration has enriched British culture and contributed to population growth

Hơn 300 ngôn ngữ được sử dụng tại London

Over 300 languages are spoken in London

Giáo hội Anh là giáo hội quốc giáo; quốc vương là người đứng đầu

The Church of England is the established church; the monarch is its head

Giáo hội Scotland theo hệ phái Trưởng Lão; quốc vương KHÔNG phải người đứng đầu

The Church of Scotland is Presbyterian; the monarch is NOT its head

Không có giáo hội quốc giáo tại Wales hay Bắc Ireland

There is no established church in Wales or Northern Ireland

Mọi người đều có quyền thực hành tôn giáo hoặc không theo tôn giáo nào

Everyone has the right to practise their religion or have no religion

Thánh George là thánh bảo trợ của Anh (23/4); Thánh Andrew của Scotland (30/11); Thánh David của Wales (1/3); Thánh Patrick của Bắc Ireland (17/3)

St George is patron saint of England (23 April); St Andrew of Scotland (30 November); St David of Wales (1 March); St Patrick of Northern Ireland (17 March)

Ngày Giáng sinh là 25 tháng 12; Boxing Day là 26 tháng 12

Christmas Day is 25 December; Boxing Day is 26 December

Hoàng tử Albert phổ biến truyền thống cây thông Giáng sinh tại Vương quốc Anh

Prince Albert popularised the Christmas tree tradition in the UK

Đêm Lửa Trại (5 tháng 11) tưởng nhớ Âm mưu Thuốc súng thất bại năm 1605 của Guy Fawkes

Bonfire Night (5 November) commemorates the failed Gunpowder Plot of 1605 by Guy Fawkes

Ngày Tưởng niệm (11 tháng 11): mọi người đeo hoa anh túc và mặc niệm hai phút lúc 11 giờ sáng

Remembrance Day (11 November): people wear poppies and observe a two-minute silence at 11 am

Hogmanay là lễ đón năm mới của Scotland

Hogmanay is the Scottish New Year celebration

Ngày nghỉ lễ ngân hàng: 8 tại Anh/Wales, 9 tại Scotland, 10 tại Bắc Ireland

Bank holidays: 8 in England/Wales, 9 in Scotland, 10 in Northern Ireland

Ngày Lễ tình nhân là 14 tháng 2; Halloween là 31 tháng 10

Valentine's Day is 14 February; Halloween is 31 October

Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất tại Vương quốc Anh; Anh giành Cúp thế giới FIFA năm 1966

Football is the most popular sport in the UK; England won the FIFA World Cup in 1966

Cricket có nguồn gốc từ Anh; The Ashes là giải đấu giữa Anh và Úc

Cricket originated in England; The Ashes is played between England and Australia

Giải vô địch Sáu quốc gia gồm Anh, Scotland, Wales, Ireland, Pháp và Ý

The Six Nations Championship involves England, Scotland, Wales, Ireland, France, and Italy

Wimbledon là giải quần vợt lâu đời nhất thế giới

Wimbledon is the oldest tennis tournament in the world

Golf có nguồn gốc từ Scotland; Giải Mở rộng là giải golf major lâu đời nhất

Golf originated in Scotland; The Open Championship is the oldest major golf tournament

Thế vận hội 2012 được tổ chức tại London; London đã tổ chức Olympic ba lần (1908, 1948, 2012)

The 2012 Olympics were held in London; London hosted the Olympics three times (1908, 1948, 2012)

Thế vận hội Paralympic cũng được tổ chức tại London năm 2012

The Paralympic Games were also held in London in 2012

William Shakespeare (1564-1616) viết ít nhất 38 vở kịch; sinh tại Stratford-upon-Avon

William Shakespeare (1564-1616) wrote at least 38 plays; born in Stratford-upon-Avon

Các vở kịch nổi tiếng của Shakespeare gồm Hamlet, Romeo và Juliet, Giấc mộng đêm hè, Macbeth

Shakespeare's famous plays include Hamlet, Romeo and Juliet, A Midsummer Night's Dream, Macbeth

Charles Dickens viết Oliver Twist và Bài ca Giáng sinh; Jane Austen viết Kiêu hãnh và Định kiến

Charles Dickens wrote Oliver Twist and A Christmas Carol; Jane Austen wrote Pride and Prejudice

Robert Burns là nhà thơ quốc gia Scotland; Đêm Burns là 25 tháng 1

Robert Burns is Scotland's national poet; Burns Night is 25 January

The Beatles đến từ Liverpool; The Rolling Stones là ban nhạc biểu tượng khác của Anh

The Beatles are from Liverpool; The Rolling Stones are another iconic British band

Sir Christopher Wren thiết kế Nhà thờ lớn Thánh Paul

Sir Christopher Wren designed St Paul's Cathedral

Giải Turner được đặt theo tên họa sĩ J.M.W. Turner

The Turner Prize is named after the painter J.M.W. Turner

Isaac Newton phát hiện lực hấp dẫn và các định luật chuyển động

Isaac Newton discovered gravity and the laws of motion

Charles Darwin viết Nguồn gốc các loài và phát triển thuyết tiến hóa

Charles Darwin wrote On the Origin of Species and developed the theory of evolution

Alexander Fleming phát hiện penicillin năm 1928

Alexander Fleming discovered penicillin in 1928

Tim Berners-Lee phát minh World Wide Web

Tim Berners-Lee invented the World Wide Web

Florence Nightingale là người sáng lập ngành điều dưỡng hiện đại, nổi tiếng với công việc trong Chiến tranh Crimea

Florence Nightingale is the founder of modern nursing, famous for her work in the Crimean War

Emmeline Pankhurst vận động quyền bầu cử cho phụ nữ và thành lập WSPU

Emmeline Pankhurst campaigned for women's suffrage and founded the WSPU

Isambard Kingdom Brunel xây dựng Đường sắt Great Western

Isambard Kingdom Brunel built the Great Western Railway

Sir Francis Drake là người Anh đầu tiên đi vòng quanh thế giới

Sir Francis Drake was the first Englishman to circumnavigate the globe

John Logie Baird trình diễn truyền hình; Alexander Graham Bell (người Scotland) phát minh điện thoại

John Logie Baird demonstrated television; Alexander Graham Bell (Scottish) invented the telephone

Cừu Dolly (1996) là động vật có vú đầu tiên được nhân bản từ tế bào trưởng thành, tại Viện Roslin ở Scotland

Dolly the Sheep (1996) was the first mammal cloned from an adult cell, at the Roslin Institute in Scotland

Vương quốc Anh không có một hiến pháp thành văn duy nhất (hiến pháp không được pháp điển hóa)

The UK does not have a single written constitution (it is uncodified)

Hiến pháp Vương quốc Anh dựa trên luật thành văn, quy ước, đặc quyền hoàng gia và luật án lệ

The UK constitution is based on statutes, conventions, royal prerogatives, and common law

Đại Hiến chương Magna Carta (1215) thiết lập nguyên tắc rằng ngay cả nhà vua cũng phải tuân theo pháp luật

Magna Carta (1215) established that even the king is subject to the law

Tuyên ngôn Nhân quyền (1689) hạn chế quyền lực của quốc vương và khẳng định quyền của Nghị viện

The Bill of Rights (1689) limited the powers of the monarch and confirmed the rights of Parliament

Chủ quyền nghị viện có nghĩa là Nghị viện là cơ quan pháp lý tối cao tại Vương quốc Anh

Parliamentary sovereignty means Parliament is the supreme legal authority in the UK

Vương quốc Anh là chế độ quân chủ lập hiến — quốc vương trị vì nhưng không cai trị

The UK is a constitutional monarchy — the monarch reigns but does not rule

Quốc vương là Nguyên thủ Quốc gia, Người đứng đầu Khối Thịnh vượng chung và Thống đốc Tối cao của Giáo hội Anh

The monarch is Head of State, Head of the Commonwealth, and Supreme Governor of the Church of England

Phê chuẩn Hoàng gia là bắt buộc cho tất cả Dự luật để trở thành luật; theo quy ước, nó không bao giờ bị từ chối

Royal Assent is required for all Bills to become law; by convention, it is never refused

Quốc vương khai mạc Nghị viện bằng Bài phát biểu của Nhà vua/Nữ hoàng, do chính phủ soạn thảo

The monarch opens Parliament with the King's/Queen's Speech, which is written by the government

Quốc vương hiện tại là Vua Charles III

The current monarch is King Charles III

Nghị viện có hai Viện: Hạ viện (được bầu) và Thượng viện (không được bầu)

Parliament has two Houses: the House of Commons (elected) and the House of Lords (not elected)

Hạ viện có 650 nghị sĩ, mỗi người đại diện cho một khu vực bầu cử

The House of Commons has 650 MPs, each representing one constituency

Chủ tịch Hạ viện chủ trì các cuộc tranh luận tại Hạ viện và phải trung lập về chính trị

The Speaker of the House chairs Commons debates and must be politically neutral

Thượng viện bao gồm quý tộc trọn đời, quý tộc thế tập và giám mục (Quý tộc Tâm linh)

The House of Lords includes life peers, hereditary peers, and bishops (Lords Spiritual)

Một Dự luật phải được thông qua ở cả hai Viện và nhận Phê chuẩn Hoàng gia để trở thành Đạo luật của Nghị viện

A Bill must pass through both Houses and receive Royal Assent to become an Act of Parliament

Thủ tướng là lãnh đạo đảng đa số tại Hạ viện

The PM is the leader of the majority party in the House of Commons

Nội các là nhóm các bộ trưởng cấp cao do Thủ tướng chọn để điều hành các bộ quan trọng

The Cabinet is a group of senior ministers chosen by the PM to run key government departments

Tổng tuyển cử phải được tổ chức ít nhất mỗi 5 năm một lần

General elections must be held at least every 5 years

Tổng tuyển cử Vương quốc Anh sử dụng đa số tương đối: ứng cử viên có nhiều phiếu nhất thắng

UK general elections use first-past-the-post: candidate with most votes wins

Để bỏ phiếu bạn phải đủ 18 tuổi, và là công dân Anh, công dân Ireland tại Anh, hoặc công dân Khối Thịnh vượng chung đủ điều kiện

To vote you must be 18+, and a UK citizen, Irish citizen in UK, or qualifying Commonwealth citizen

Bạn phải đăng ký trên danh sách cử tri để bỏ phiếu; bỏ phiếu là quyền lợi, không phải nghĩa vụ pháp lý

You must register on the electoral register to vote; voting is a right, not a legal duty

Bầu cử bổ sung được tổ chức khi ghế nghị sĩ bị trống giữa các kỳ tổng tuyển cử

A by-election is held when an MP seat becomes vacant between general elections

Nghị viện Scotland (Holyrood, Edinburgh) có 129 MSP được bầu theo đại diện tỷ lệ

The Scottish Parliament (Holyrood, Edinburgh) has 129 MSPs elected by proportional representation

Nghị viện xứ Wales Senedd (Cardiff) có 60 Nghị sĩ Senedd (MSs)

The Welsh Senedd (Cardiff) has 60 Members of the Senedd (MSs)

Hội đồng Bắc Ireland (Stormont, Belfast) có 90 MLA

The Northern Ireland Assembly (Stormont, Belfast) has 90 MLAs

Quyền phi tập trung bao gồm giáo dục, y tế, giao thông, môi trường và nông nghiệp

Devolved powers include education, health, transport, environment, and agriculture

Quyền dành riêng (giữ bởi Nghị viện Anh) bao gồm quốc phòng, ngoại giao, nhập cư, thuế và an sinh xã hội

Reserved powers (kept by UK Parliament) include defence, foreign affairs, immigration, taxation, and social security

Thuế hội đồng là thuế địa phương tài trợ cho các dịch vụ địa phương

Council tax is a local tax that funds local services

Luật hình sự xử lý các tội phạm đối với xã hội; Hoàng gia truy tố

Criminal law deals with offences against society; the Crown prosecutes

Luật dân sự xử lý tranh chấp giữa cá nhân hoặc tổ chức

Civil law deals with disputes between individuals or organisations

Anh và xứ Wales chia sẻ một hệ thống pháp luật; Scotland và Bắc Ireland mỗi nơi có hệ thống riêng

England & Wales share one legal system; Scotland and Northern Ireland each have separate systems

Tòa án Tối cao là tòa án cao nhất tại Vương quốc Anh

The Supreme Court is the highest court in the UK

Nghĩa vụ bồi thẩm dành cho người từ 18-75 tuổi trên danh sách cử tri; bồi thẩm đoàn có 12 thành viên (15 tại Scotland)

Jury service is a duty for those aged 18-75 on the electoral register; juries have 12 members (15 in Scotland)

Đạo luật Nhân quyền 1998 đưa Công ước Châu Âu về Nhân quyền vào luật Vương quốc Anh

The Human Rights Act 1998 incorporates the European Convention on Human Rights into UK law

Thuế VAT tại Vương quốc Anh là 20%

VAT in the UK is 20%

Bạn phải đủ 17 tuổi để lái ô tô; cần vượt qua bài thi lý thuyết và thực hành; giấy phép do DVLA cấp

You must be 17 to drive a car; you need to pass theory and practical tests; licences are issued by the DVLA

Vương quốc Anh là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

The UK is a permanent member of the UN Security Council

Vương quốc Anh là thành viên của NATO, Khối Thịnh vượng chung, Hội đồng Châu Âu, G7 và WTO

The UK is a member of NATO, the Commonwealth, the Council of Europe, the G7, and the WTO

Công dân nên đối xử với người khác bằng sự công bằng và tôn trọng, tuân thủ pháp luật và đóng góp cho cộng đồng

Citizens should treat others with fairness and respect, obey the law, and contribute to the community