Người La Mã

8 minLesson 3.2

Các Cuộc Xâm Lược La MãRoman Invasions

Năm 55 trước Công nguyên (55 BC), Julius Caesar dẫn đầu cuộc xâm lược La Mã đầu tiên vào Anh, nhưng không chinh phục được. Ông quay lại năm 54 trước Công nguyên (54 BC) với lực lượng lớn hơn nhưng vẫn không thiết lập quyền kiểm soát vĩnh viễn.

In 55 BC, Julius Caesar led the first Roman invasion of Britain, but failed to conquer the island. He returned in 54 BC with a larger force but still did not establish permanent control.

Năm 43 sau Công nguyên (AD 43), Hoàng đế Claudius (Emperor Claudius) xâm lược Anh thành công. Quân La Mã đánh bại các bộ lạc Celt, và Anh trở thành một phần của Đế chế La Mã trong gần 400 năm (Roman Empire for nearly 400 years). Người La Mã gọi tỉnh mới là Britannia.

In AD 43, Emperor Claudius successfully invaded Britain. The Roman army defeated the Celtic tribes, and Britain became part of the Roman Empire for nearly 400 years. The Romans called their province Britannia.

Người La Mã xây đường, cầu, nhà tắm công cộng, và thành phố (roads, bridges, public baths, and towns). Họ giới thiệu cây trồng, động vật mới, Kitô giáo (Christianity) (cuối thời kỳ), và khái niệm luật thành văn (written law).

The Romans built roads, bridges, public baths, and towns. They introduced new plants, animals, Christianity (towards the end), and the concept of written law.

Boudicca (đôi khi viết Boadicea), nữ hoàng bộ lạc Iceni ở miền đông Anh, dẫn đầu cuộc nổi dậy nổi tiếng khoảng năm 60-61 SCN (AD 60-61). Bà phá hủy nhiều thành phố La Mã gồm Colchester, London, và St Albans (Colchester, London, and St Albans) trước khi bị đánh bại.

Boudicca (also spelled Boadicea), queen of the Iceni tribe in eastern England, led a famous revolt around AD 60-61. She destroyed several Roman towns including Colchester, London, and St Albans before being defeated.

Julius Caesar lần đầu xâm lược Anh năm 55 trước Công nguyên

Julius Caesar first invaded Britain in 55 BC

Hoàng đế Claudius xâm lược Anh thành công năm 43 sau Công nguyên

Emperor Claudius successfully invaded Britain in AD 43

Anh là một phần của Đế chế La Mã trong gần 400 năm

Britain was part of the Roman Empire for nearly 400 years

Boudicca, nữ hoàng của bộ lạc Iceni, dẫn đầu cuộc nổi dậy chống La Mã (năm 60-61 SCN)

Boudicca, queen of the Iceni, led a revolt against the Romans (AD 60-61)

Người La Mã gọi nước Anh là "Britannia"

The Romans called Britain "Britannia"

Từ vựng

Invasion/ɪnˈveɪʒən/

Cuộc tấn công để chinh phục và chiếm đóng một quốc gia khác

Empire/ˈempaɪə/

Nhóm các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ do một quyền lực duy nhất cai trị

Revolt/rɪˈvəʊlt/

Cuộc khởi nghĩa chống lại chính quyền

Bức Tường Hadrian và Di Sản La MãHadrian's Wall and Roman Legacy

Người La Mã không bao giờ kiểm soát vĩnh viễn Scotland (họ gọi là Caledonia). Hoàng đế Hadrian (Emperor Hadrian) ra lệnh xây tường để đánh dấu ranh giới phía bắc. Bức tường Hadrian (Hadrian's Wall) được xây năm 122 SCN (AD 122), chạy dài 73 dặm (117 km) (73 miles (117 km)) qua phía bắc nước Anh từ Solway Firth đến sông Tyne (River Tyne). Hiện là Di sản Thế giới UNESCO (UNESCO World Heritage Site).

The Romans never permanently controlled Scotland (which they called Caledonia). Emperor Hadrian ordered a wall to mark the northern boundary. Hadrian's Wall was built in AD 122, running 73 miles (117 km) across northern England from the Solway Firth to the River Tyne. It is now a UNESCO World Heritage Site.

Người La Mã ở lại Anh cho đến khoảng năm 410 SCN (AD 410), khi rời đi để bảo vệ các phần khác của đế chế.

The Romans remained in Britain until about AD 410, when they left to defend other parts of the empire.

Di sản La Mã (Roman legacy) bao gồm:

  • Đường sá (Roads): đường thẳng nối trại quân sự và thành phố
  • Thành phố (Towns): nhiều thành phố hiện đại bắt đầu là khu định cư La Mã — London (Londinium), Bath (Aquae Sulis), Manchester (Mamucium), York (Eboracum)
  • Kiến trúc (Architecture): nhà tắm công cộng, đấu trường, biệt thự
  • Ngôn ngữ (Language): Latin ảnh hưởng đến tiếng Anh
  • Luật pháp (Law): khái niệm luật thành văn

The Roman legacy includes:

  • Roads: straight roads connecting military camps and towns
  • Towns: many modern cities began as Roman settlements — London (Londinium), Bath (Aquae Sulis), Manchester (Mamucium), York (Eboracum)
  • Architecture: public baths, amphitheatres, villas
  • Language: Latin influenced English
  • Law: the concept of codified law

Bức tường Hadrian được xây năm 122 SCN chạy ngang phía bắc nước Anh

Hadrian's Wall was built in AD 122 across the north of England

Người La Mã rời khỏi Anh khoảng năm 410 SCN

The Romans left Britain around AD 410

Người La Mã không bao giờ chinh phục được Scotland (Caledonia)

The Romans never conquered Scotland (Caledonia)

Nhiều thành phố Anh hiện đại bắt đầu là khu định cư La Mã (London=Londinium, Bath=Aquae Sulis, York=Eboracum)

Many modern UK cities began as Roman settlements (London=Londinium, Bath=Aquae Sulis, York=Eboracum)

Từ vựng

Hadrian's Wall/ˈheɪdriənz wɔːl/

Bức tường La Mã chạy ngang phía bắc nước Anh đánh dấu ranh giới đế chế

Legacy/ˈleɡəsi/

Thứ gì đó để lại bởi thời kỳ hoặc con người trước đó

Province/ˈprɒvɪns/

Vùng hoặc lãnh thổ được quản lý như một phần của quốc gia lớn hơn

Tóm tắt bài học

  • Julius Caesar lần đầu xâm lược Anh năm 55 TCN; Hoàng đế Claudius chinh phục thành công năm 43 SCN
    Julius Caesar first invaded Britain in 55 BC; Emperor Claudius conquered it in AD 43
  • Anh là một phần của Đế chế La Mã trong gần 400 năm
    Britain was part of the Roman Empire for nearly 400 years
  • Boudicca, nữ hoàng bộ lạc Iceni, dẫn đầu cuộc nổi dậy khoảng năm 60-61 SCN
    Boudicca, queen of the Iceni, led a revolt around AD 60-61
  • Bức tường Hadrian xây năm 122 SCN, dài 73 dặm qua phía bắc nước Anh; Di sản Thế giới UNESCO
    Hadrian's Wall built AD 122, stretching 73 miles across northern England; UNESCO World Heritage Site
  • Người La Mã rời Anh khoảng năm 410 SCN
    Romans left Britain around AD 410
  • Nhiều thành phố hiện đại bắt đầu là khu định cư La Mã: London (Londinium), Bath (Aquae Sulis), York (Eboracum)
    Many modern cities began as Roman settlements: London (Londinium), Bath (Aquae Sulis), York (Eboracum)

Bài Học Liên Quan